Bugün terzilerin atölyesindeyiz. Onlar normal terzilerden çok farklı bir iş yapıyorlar. Çünkü terziliğin üstüne, yılların deneyimiyle bale kültürünü de eklemişler. Dansçıların nasıl rahat hareket edebileceğini, klasik eserlerin tüm kostüm özelliklerini, hangi kumaşın nasıl sonuç vereceğini, gerektiğinde kreatöre yol gösterecek kadar iyi biliyorlar.

IMG_7682IMG_7659 IMG_7183 IMG_7640 IMG_7211 IMG_7193

N-   Merhaba. Onegin’in hangi kostümleri geldi size?

Sibel-   Hepsi birden geldi. Biz önce solistlerinkinden başladık.

İçerde Sevimin kostüm provasını yapıyorlar, gidip bakalım. Anne rolüne hazırlanıyor.

 Tülay-   Bu iki resim, annenin kostümleri. Açık renkli olan, annenin şu an provası yapılan kostümü. Kasaba sahnesinde giyecek. Ama farklı renkten oldu. Diğerini de balo sahnesinde giyecek. Aslında balo sahnesinde renkler genellikle koyu. Bordolar kahveler kullandık. Bu mavi elbise baya öne çıkacak ve arkadaki mavi fonla da hoş görünecek.

Prova odasından çıkıyoruz.

Tülay-   Bu mankenlerin üstündekiler; mavi olan Tatiana’ nın balo kostümü, yanındaki kareli olan kasaba kostümü, diğer sarı beyaz olan da Olga’nın kostümü. Resimin üstündeki tülden yaka süsleri yapılacak, daha bitmedi. Petrol rengi olan; balodaki davetlilerden birinin. Herbiri farklı renkte olacak. Açık yeşil, mor, kahve rengi, tarçın, mavi, gri, her rengi var bu kostümün. Beyaz gelinlik Tatiana’nın. Bazen çizimlerdeki model bazı değişikliklere uğruyor. Mesela, hatırlarsanız Tatiana’ nın bu kasaba kıyafetinin yaka detayları vardı. Hareketi engellediği için ondan vaz geçtik. Ve çizimdekine benzeyen çiçekli kumaş da sert geldi, karelisini tercih ettik.

Mediha-   Bu da Tatiana’ nın geceliği olacak.

N-   Bunun üzerine doğum günü kıyafetini giyecek sanırım.

M-   Evet. Bu mor kumaştan da doğum günü elbisesinin iç eteğini yapacağız.

N-   Şerife hanım, kostüm kreatörüyle iş birliğiniz nasıl başlıyor?

Şerife-   Bize kreatörün çizimleri ve seçtiği kumaşlar geliyor. Kumaşların istenilen modele uygun olup olmayacağına kara veriyoruz. Sonra 1. Kast solistlerimizden başlayarak biçkiye geçiyoruz.

N-   Bu atölyede nasıl bir iş bölümü var?

Ş-   Biz biçkisini yaparız. Etek boyu, kol, yaka gibi bütün kesim işlerini biz yaparız, diğer arkadaşlar da dikişlerini. Ütüsü de dikene aittir. Dikişçiler, kesilen parçaları teyelleyerek provaya hazırlarlar, sanatçılara giydiririz, bozuk olan yerlerini düzeltiriz, kreatörün istediği yaka açıklığı, kol oyukluğu, bel hizasının yukardan, aşağıdan ya da ampir (robadan) olması gibi detayları tesbit ederiz.

N-   Peki normal terzilikle buradaki terzilik arasında ne fark var?

 Burada şunu belirtmek istiyorum; dışarda dikilen elbiselerin de tabi ki rahat olması, hareketi kısıtlamaması önemlidir. Ama dansçının sahnede yaptığı hareketlerle, günlük hareketler ne kadar farklıdır. Bu yüzden biz aramızda konuşurken dansçı-normal insan , bale terzisi-normal terzi diye ayırırız. Yani bu bizlerin ve terzilerimizin anormal olduğu anlamına gelmez. Aynı ifadeleri sağlık söz konusu olduğunda da kullanırız. Normal bir insan sakatlandığında doktor kesin istirahat verirken, bir baleci sakatlandığında sahneye çıkabilir. Anormalliğimiz buradan geliyor.

Ş-   Çok fark var. Dans ederken rahatlıklarını, hareketlerini kısıtlamayacak şekilde olmasını düşünmek zorundayız. Hem kostüm çok sıkı olacak, hem rahat olacak. Mesela büzgüsü olmayan dar kollarda, kol altını açık bırakıyoruz veya likralı bir kumaştan kuş (ufak bir ek parça) koyuyoruz. Esnek bir kumaşsa buna gerek kalmıyor. Gögüs dekoltelerinde dansçının kolunu kaldırdığında veya arkaya eğildiğinde bir kazaya uğramaması için omuz askılarını lastikten yapıyoruz. Burada da kesim, provada üzerine iyi oturtmak ve yakayı esnetmeden dikmek çok önemli oluyor. Birazcık fazla kesilmişse, bol kalmışsa sanatçının göğsü açılabilir. Bu sorumluluk milimetrik dikkat ve deneyim istiyor.

Tülay-   Şu kostümün bel kesimi daha yukardaydı ilk önce, giyecek olan dansçı geldi denedi ve bize partneri belinden tutup kaldırdığında eli iyice kavramayıp yukarı kayacağını ve elbisenin de yukarı sıvanıp, partneri indirdiğinde yukarda kalacağını söyledi. Biz de beli aşağı aldık.

Sibel-   Balenin belleri bu yüzden biraz düşük yapılıyor. Bir de erkeğin tutacağı bölge olan bel kısmında boncuk, taş gibi süslemeler de olmaz. Çünkü kızı döndürürken, kaldırırken erkeğin eli, omzu vs kesilebilir.

T-   Tatiana’ nın gelinlikle fazla dansı olmadığı için biraz boncuklu süslemeler yapabildik, boyunu da uzun tutabildik…

Sibel-   Bu listede, çalışan arkadaşlarımızın ismi var. Yapılacak işleri bu arkadaşlarımıza eşit olarak dağıtıyoruz. Hepsi buraya yazılır. Mesela gelinlik Emine hanımda, Gülay hanımda Tatiana’ nın kasaba kostümü, Bayser hanımda Sanem Subaygil’ in kasaba kostümü, Yasemin hanımda Mine İzgi’ ninki var. Bu liste hem konrolümüzü kolaylaştırıyor hem de işlerimizin dengeli dağılımını sağlıyor.

N-   Hepsi bitmemiş halleriyle bile çok hoş duruyor.

T-   Gerçekten ellerine sağlık, çok güzel diktiler. Ben de böyle güzel çıktıklarını gördükçe çok heyecanlanıyorum.

Terzilerimizden bir de bay ve bayan ‘Kostüm Giydiriciler’ var. Onların görevi; bitmiş kostümleri depodan prova ve temsil için soyunma odalarına taşımak, dansçıların giyinip soyunmasına yardımcı olmak, temsil boyunca kuliste hazır ve uyanık bulunarak acil dikiş işlerini saniyelerle halletmek, bitince toplayıp depoya indirmek gibi ayrı marifet isteyen bir iş. Kostüm Giydiriciler, terzihanede tüm bu kıyafetleri ortaya çıkaran  terzilerin, bazen kimin, hangi sahnede giyeceğini bilmeden diktikleri onlarca kostümün kime ait olduğunu, hangi sırayla, temsilin hangi sahnesinde kimin giyeceğini şaşmadan bilen, aksatmadan yerine getiren özel insanlar.

Erkek terzilerle şimdilik sohbet fırsatı bulamadım, telafi edeceğiz. Ama kabul edelim ki; bayan terzihane çok daha renkli.

Frak dansçı Berkay için kusursuz dikilmiş. Ancak o en uzun boylu dansçılardan olduğu için ustamıza büyük geldi.