Şan Eğitimi

Kökeni Fransızca’ya dayanan şan sözcüğü şarkı demektir. Şarkı söylemek; doğru teknikle, sesi yormadan belli kurallar ve disiplinler içerisinde, uzun ve sabır isteyen bir eğitim sürecini kapsar. Hemen hemen herkesin deneyebileceği bu eylem bazı bireyler tarafından yetenek ve çok çalışma çerçevesinde daha ustaca bir hal alır ve virtüözlüğe ulaşabilir. Ancak bu demek değildir ki herkes ustaca şarkı söyleyebilir. Bu eylem için en başta, belli derecede müzikal işitme ve kavrama yeteneğine ihtiyaç vardır. Eğer birey bu beceriden yoksun ise önce kulak ve solfej eğitimiyle, kulağı iyi duyabilir. Huruma getirilene kadar çalışılır, ardından şan eğitimine başlanabilir.

Her birey aynı düzeyde müzikal işitme becerisinde bulunmayabilir. Dolayısıyla bu süreç kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Eğer kişi şan eğitimine çok küçük yaşta başlamak istiyorsa daha basit düzeyde egzersiz, daha ağırlıklı olarak solfej ve işitme dersleri ile birlikte sesin biraz daha olgunlaşarak oturması beklenir. Alt sınır olarak 15 yaş diyebileceğimiz eğitim sürecini ucu açık bir skala olarak değerlendirebiliriz. Bazı özel yeteneklerde ise bu sınır aşağı çekilebilir, bu gibi özel durumlarda öğretmen, öğrenci ilişkisi çok önemlidir, daha dikkatli ve daha özel bir eğitim süreci gerektirir. Ağır şan dersi ve teknik eğitim beklenmemelidir. Solfej ve kulak eğitimi yanı sıra şarkı söylemek için gereken doğru nefes alma ve kullanma üzerine çalışmalar ve ufak egzersizlerle başlanabilir. Sadece hobi olarak da değerlendirilebilir bu eylem de yaş sınırı daha yukarılara da çekilebilir.

Şan eğitimi sadece opera sanatına ait bir eylem değildir. Konuşmanın bir uzantısıdır ve bu özellikle damak yapıları da dikkate alındığı takdirde ülkemiz bu konuda hayli zengindir. Şan eğitimi almak isteyen ve ısrar gösteren her birey bir şekilde amacına ulaşabilmektedir, yani nitelikli, temiz ve doğru biçimde şarkı söyleyebilmektedir.

ŞAN DERSİ İŞLEYİŞ

İlk ders

Müzikal işitme düzeyi belirlenen öğrenciyle önce diyafram nefesi üzerine konuşulur ve uygulama yapılır. Ardından yavaş yavaş piyano eşliğinde egzersizlere başlanır. Düzeye ve ilerleyişe göre ilerdeki günlerde çalışılacak eserlerin seçimi yapılır.

İkinci ders

İlk ders yapılan çalışmalar tekrar edilir. Nefes egzersizlerine yenileri eklenir. Gerek duyulmuş ise solfej kitabı ve müzik defteri istenir ve bu kapsamda çalışmaya yön verilir.

Devam eden Dersler

Devam eden derslerde daima nefes çalışmaları, ses egzersizleri ve gerek duyuldukça solfej çalışmaları, ayrıca öğretmen tarafından veya öğrencinin isteğine de bağlı kalınarak seçilen eserin önce banası, sonra solfeji, ardından sözlerinin telaffuzlarının üzerinde çalışılarak eser çalışmalarına geçilir. Bu süreç sürekli yeni uygulama ve egzersizlerle aşamalı olarak ilerlemektedir.

Bütün bu çalışmaların amacı öncelikle kendine güvenli, şarkı söylemekten keyif alan ve belli müzikal olgunluğa ulaşan bireyler yetiştirerek şarkı söyleyebilmelerini sağlamaktır.